Beschrijving
Voor ons ligt een prachtig vrouwelijk lichaam uitgestrekt op de golven van de zee. Hier zien we een voluptueuze godin in een wellustige, uitnodigende pose uit de golven oprijzen.
De geboorte van Venus was een van de grote successen van de Salon van 1863, waar het schilderij door Napoleon III werd aangekocht voor zijn privécollectie. Cabanel, een schilder die gedurende zijn carrière talrijke prijzen ontving, speelde in die tijd een belangrijke rol in het onderwijs aan de École des Beaux-Arts en in de leiding van de Salon. Dit schilderij, kenmerkend voor zijn virtuoze techniek, is een perfect voorbeeld van de populaire en officiële artistieke smaak van die tijd.
De eerste versie van Cabanels De geboorte van Venus (Musée d'Orsay, Parijs) maakte grote indruk. De Salon van 1863 kreeg vanwege het aantal verleidelijke naakten dat dat jaar werd tentoongesteld de bijnaam ‘Salon van de Venussen’. Het doek van Cabanel belichaamde de idealen van de academische kunst; de zorgvuldige modellering, de zijdezachte penseelstreken en het mythologische onderwerp vormden een winnende combinatie.
Het schilderij veroorzaakte grote controverse vanwege de openlijke en expliciete weergave van vrouwelijke naaktheid. Het werk kreeg kritiek uit bepaalde delen van de Franse samenleving, die het aanstootgevend en pornografisch vonden.
Het schilderij kreeg echter ook lof van andere kunstcritici, die het als een meesterwerk van de academische stijl beschouwden en zagen als een eerbetoon aan de schoonheid en perfectie van het menselijk lichaam.
Een ander interessant feit is dat Cabanel zich voor het creëren van zijn eigen Venus liet inspireren door Botticelli's Venus, een van de meesterwerken van de Italiaanse renaissance. In plaats van Venus op een schelp af te beelden, zoals Botticelli doet, toont Cabanel haar echter oprijzend uit de zee op een golf, omringd door nimfen en putti.
De geboorte van Venus van Alexandre Cabanel is een meesterwerk van de academische kunst uit de 19e eeuw. Het veroorzaakte in zijn tijd controverse vanwege de afbeelding van vrouwelijke naaktheid, maar is ook vandaag de dag nog een iconisch en zeer bewonderd werk.
De geboorte van Venus staat op nr. 68 in de lijst van beroemde schilderijen