Açıklama
“Canlı, doğal ve etkileyici. Hayranlık duymakta neredeyse aşırıya kaçmak mümkün değil.” La Belle Assembleé dergisinde yayımlanan bu sözler, 1831'de Kraliyet Akademisi'nde sergilendiğinde bu muhteşem tabloyu karşılayan coşkuyu yansıtıyor. Turner denize karşı her zaman içgüdüsel bir anlayış sergilemişti ve Vimieux Kalesi de canlı renkleriyle sanatçının eserlerine özgü özellikler taşır. İtalya'ya yaptığı ilk iki seyahatin ardından, yedi yıl sonra tamamlanan The Fighting Temeraire (Ulusal Galeri) gibi başyapıtları hatırlatır. Gerçekten de, şunu belirtmek ilginçtir: Vimieux Kalesidaha sonra, Turner'ın herhangi bir eserinin ilk Amerikalı sahibi olan ünlü Amerikalı koleksiyoncu James Lenox'un mülkiyetine geçti. Lenox, sanatçıyı Fighting Temeraire tablosunu adını verebileceği herhangi bir fiyata satmaya ikna etmeye çalışmış, ancak başarılı olamamıştı.
1831'de Kraliyet Akademisi'nde sergilendiğinde, Vimieux Kalesi katalogda özel bir başlıkla değil, uzun bir alıntıyla yer alıyordu:
“1805'te Fransa kıyılarındaki bu zorlu keşif görevi sırasında, gemilerimizden biri karaya oturdu ve yükselen gelgitin, fırtınalı bir geceyi andıran bir havayla başlamasına kadar, kıyı boyunca ilerleyen Uçan Topçu'nun, bataryaların ve kızgın gülleler atan Vimieux Kalesi'nin saldırısına dayanmak zorunda kaldı.”
Turner, Boulogne kıyısına çok uzak olmayan Vimereux (bugünkü adıyla Wimereux) açıklarında gerçekleşen bir çatışmaya atıfta bulunur. Napolyon, 1804 ve 1805 yıllarında, Temmuz 1805'te 1337 silahlı ve 154 silahsız gemiden oluşan heybetli bir istila filosu toplamıştı. Bu gemiler altı büyük tümen hâlinde düzenlenmişti; Kaptan Daugier komutasındaki dördüncü tümen Vimereux limanında konuşlanmıştı. Bu dönemde İngiliz donanması, Fransız gemilerini kıyı boyunca uzanan bataryaların menzilinin ötesine geçmeye teşvik etmek amacıyla çok sayıda küçük çaplı çatışmaya girişti. Vimereux yakınlarında 18 Temmuz 1805'te gerçekleşen çatışmada, filosunda Immortalité , Hebe ve Arab. adlı gemiler de bulunan bir filo yer aldı. Turner, 1829'da kıyıyı ve kaleyi, Turner mirasındaki CCLX numaralı eskiz defterinin 17. sayfasında yer alan bir kalem ve mürekkep çalışmasında çizdi; burada açıkça «Vimereux» yazmaktadır (bkz. şek. 1). 17'deki CCLX numaralı eskiz defterinde «Vimereux» açıkça yazılıdır (bkz. şek. 1). Muhtemelen bu çizimi, «Avrupa'nın Büyük Nehirleri» manzaralarını resimleme yönündeki iddialı projesi için malzeme toplarken yaptı (proje sonunda Fransız nehirleriyle sınırlı kaldı).
Turner, soylu gemiyi kıyı açıklarında karaya oturduktan sonra yan yatmış hâlde tasvir ediyor. Gemi, biri ön planda, diğeri sağdaki uzak sahilde olmak üzere iki çapayla iyice sabitlenmiş. Deniz sakindir; parlak kızıl gün batımı güneşi gökyüzünü, denizi ve ıslak kumu şiddetli bir alev gibi aydınlatır. Gemi son derece tehlikeli bir konumdadır; hem uzaktaki kaleden hem de manzaranın görüldüğü kıyı bataryalarından ateş altındadır. Kıyı bataryalarından atılan iki gülle hedefe ulaşmayıp ön planda denize düşmüş; uzaktaki kaleden atılan bir başka gülle ise geminin iskele bordasına isabet etmiştir. Atışların dumanı ufkun üzerinde görülebilir. Soldaki burunda insanlar olayı izlemek için toplanmıştır. Durum umutsuz görünmüştür, ancak en kötüsü geride kalmıştır; çünkü ışık yakında sönecektir.
Vimieux Kalesi adlı eserin başarısı, Turner’ın denizi ömür boyu anlamasının bir sonucudur. Thames Nehri’nin manzarası ve sesleri eşliğinde büyüdü; 11 yaşındayken Margate kıyısında kalması için gönderildi. Margate’te denize duyduğu sevgi yaşamı boyunca onunla kaldı ve ölümüne kadar orada resim yapmayı sürdürdü. Sergilenen ilk yağlı boya tablosu bir deniz konusunu işliyordu: Denizde Balıkçılar (Tate Galerisi); tablolarından birinin ardından yapılan ilk gravür de bir deniz konusunu işliyordu: Gemi Enkazı ve ilk önemli resim siparişi Bridgewater Deniz Manzarası’ydı.(özel koleksiyon); bu eser, erken dönemindeki en büyük deniz kompozisyonlarından biridir. Denize ve balık tutmaya büyük bir tutkuyla bağlıydı; eskiz defterlerinde denize duyduğu hayranlığı gösteren çok sayıda örnek bulunur. Denizin tehlikelerine ilişkin kişisel deneyimleri, gözlem yeteneğini keskinleştirmeye kuşkusuz yardımcı oldu: Bunun erken dönemdeki ünlü örneklerinden biri, 1802’de Fransa’yı ziyaret ettiği sırada Calais’ye karaya çıkarken teknesinin neredeyse suyla dolmasıdır. Ünlü Calais İskelesi (Ulusal Galeri) bu deneyimle doğrudan bağlantılı olmasa da, temel ve dizginlenemez bir denizin canlı biçimde betimlenmesine kesinlikle katkıda bulunmuştur. 1820’lerin ortalarından 1851’deki ölümüne kadar uzanan sonraki dönem eserlerinde, diğer tüm konulardan daha fazla deniz teması bulunması şaşırtıcı değildir.
Vimieux Kalesi , Turner'ın Napolyon Savaşları sırasında Büyük Britanya'nın Fransızlara karşı mücadelesine tepki olarak yaptığı bir grup tablonun parçasıdır. Bir ada sakini ve tutkulu bir denizci olarak Nelson'ın Trafalgar'daki zaferi ve ölümü karşısında kayıtsız kalması pek mümkün değildi. Victory'yi Medway'e girişi sırasında çizmek için özel bir yolculuğa çıktı ve gemide ayrıntılı eskizler yaptı. Kısa süre sonra Trafalgar Savaşı'nı (Tate Gallery) ve ayrıca Trafalgar'dan Dönen Victory'yi (Yale İngiliz Sanatı Merkezi) resmetti; 1823'te ise Prens Galler Prensi'nin siparişi üzerine yaptığı büyük tabloyla konuya yeniden döndü (Greenwich'teki Ulusal Denizcilik Müzesi). Turner, 1818'de Waterloo Muharebe Alanı'nı(Tate Gallery) resmetti; 1842'de Royal Academy'de sergilenen eseri ise Savaş başlığını taşıyordu. Sürgün ve Kaya Midyesi (Tate Gallery), Napolyon'u sürgündeki Saint Helena'da gösteren figürü içeriyordu.
Bununla birlikte, konu Büyük Britanya'nın Fransız istilasını önlemek için gösterdiği cesur çabaları kısmen yansıtsa da, Vimieux Kalesi'nin kompozisyonuna ilham veren şey muhtemelen Turner'ın büyük hayranlık duyduğu sanatçı Bonington'dı. Bonington 1828'de ölmüştü ve atölyesindeki eserler Haziran 1829'da Londra'da satışa çıkarılmıştı. Bu satışta Calais kıyılarını betimleyen birkaç sahne de vardı; 1830'da Turner, Royal Academy'de Calais Kumları'nı sergiledi (Bury Sanat Galerisi — bkz. şek. 2). Bu tablo, Bonington'ın ustası olarak tanındığı bir konuyu bilerek tekrar ediyordu. Calais Kumları ile Vimieux Kalesiaynı boyuttadır ve her iki tablo da Turner'ın Bonington'ın dehasına duyduğu takdirden esinlenmiştir; ancak ikisinde de Turner'a özgü, alev alev yanan gün batımı dokunuşu vardır. Kompozisyonuyla yakından ilişkili bir başka tablo da Vimieux Kalesi'dir ; bu eser, Karaya Oturmuş Bir Gemi adlı, yaklaşık 1828 tarihli tablodur (Tate Gallery — şek. 3). Burada bir savaş gemisi, batan güneşin ışığında yan yatmış durumdadır; ancak bu görüntü, daha sonraki eserin dramatik etkisinden yoksundur.
Vimieux Kalesi 1845 civarında Charles Meigh tarafından satın alınana kadar sanatçının mülkiyetinde kaldı. Meigh, Staffordshire’da Shelton’daki Grove House’ta yaşıyordu. Meigh, Staffordshire’ın başarılı bir seramik üreticisinin torunuydu ve işi kendisi de başarıyla yönetti; 1851’deki Büyük Sergi’de şirketin eserlerinin sergilenmesini denetledi. Reynolds, Gainsborough, Wright of Derby, West, Constable ve birçok Viktorya dönemi sanatçısının eserlerini içeren büyük ve değerli bir koleksiyona sahip olduğu söylenirdi. Ayrıca Turner’ın 3 suluboyasına da sahipti: Maecenas’ın Villası, Magdalen Koleji Manzarası ve Box Hill Manzarası, Surrey . Eserler, evine bitişik özel bir galeride sergileniyordu; burası «ülkenin en iyi ve en büyük özel resim koleksiyonlarından biri» olarak nitelenmişti (Art Union , Aralık 1845, s. 367). 1850’de Vimieux Kalesi , Meigh’in koleksiyonuna ayrılan 2 günlük müzayedenin bir parçası olarak, New York’un büyük emlak servetlerinden birinin varisi ve katı bir Presbiteryen olan seçkin Albay James Lenox’a satıldı. Lenox, 53 Fifth Avenue’de yaşıyordu. Ünlü kitap koleksiyonu ise Richard Morris Hunt’ın tasarladığı, Fifth Avenue’deki özel olarak inşa edilmiş bir binadaydı. Bu koleksiyon sonunda Astor Kütüphanesi’yle birleşerek New York Halk Kütüphanesi’nin ana şubesini oluşturdu. Lenox, 1845’te doğrudan sanatçıdan Turner’ın Staffa’daki Fingal Mağarası’nı (Yale İngiliz Sanatı Merkezi, New Haven) satın aldı; bu eser, Amerika’ya giden ilk Turner tablosu oldu. Birkaç yıl sonra Lenox, Turner’ıSavaşan Temeraire’i kendisine satmaya ikna etmeye çalıştı, ancak başarılı olamadı. Lenox, koleksiyonunun tamamını kütüphanesinin mülkiyetini elinde bulunduran vakfa devretti; koleksiyon da New York Halk Kütüphanesi’ne dönüştü. Mevcut sahibinin babası, tabloyu 1956’da kütüphanenin düzenlediği müzayedede satın aldı.
Turner’ın çağdaşları, onun Vimieux Kalesi’ne yönelik övgülerini coşkuyla karşıladılar. Eleştirmeninin La Belle Assemblée’deki sözleri yukarıda aktarıldı; The Spectator 7 Mayıs tarihli sayısında Turner’ın iki kıyı sahnesinin de “güzelliklerle dolu” olduğunu belirtti. En övgü dolu eleştiri Güzel Sanatlar Kütüphanesi’nde (I, no. 5, s. 419) yayımlandı:
“Kızgın gülle atışı, ‘alçak, derin ve solgun’ kan rengi güneş, kimsesiz ve korkmuş martı, suyun üzerinde ıslık çalarak ilerleyen gülle ve karaya oturmuş gemi, olayın canlı bir görüntüsünü sunarken, genel kompozisyonu görkemli ve muhteşemdir. Bay Turner ne zaman gerileme belirtileri gösterecek?... Dehası, onu hayatımızın çocukluk döneminde ilk gördüğümüz zamanki kadar genç ve canlı.”
Vimieux Kalesi, ünlü tablolar listesinde 86. sırada yer alıyor