Açıklama
Resim Aziz Matta'nın Çağrılışı nı kalabalıklarla dolu, halka açık bir karşılaşma olarak gösterir. Ön planda bol tunikli, sakallı, uzun saçlı ve başlıklı birkaç erkek figür, görkemli bir kent mimarisinin önünde toplanmıştır. Pembe-kırmızı giysili merkezdeki figür, gruba doğru elini uzatarak anlatının odağını oluşturur; sağındaki başka bir figür ise kolunun altında koyu renkli bir tomar tutar. Büyük bir taş sütun sol tarafı kaplar; yanında bir revak, süslü kumaşlarla örtülü alçak bir yüzey ve küçük bir kap bulunur. Arka planda bir sur, kemerli bir kapı, birkaç katlı cepheler ve piramit biçimli çatısı olan dörtgen bir kule sıralanır.
Bu sahne, Matta'nın —geleneksel olarak Levi ile özdeşleştirilen kişinin— İsa'yı izlemeye çağrılmasına gönderme yapar. İncil geleneğinde bu an, sıradan bir uğraşı bırakmayı ve öğrenciliğe adanmış bir yaşama başlamayı simgeler. Carpaccio bu bölümü açık ve toplumsal bir sahneye dönüştürür: Çağrı, yalıtılmış bir mekânda değil, tanıkların ve konuşmaya katılanların önünde, dinlemek için durmuş ya da hareket hâlinde görünen figürler arasında, yapılaşmış bir kentin içinde gerçekleşir. Mimari, anlatının kapsamını genişletir ve kişisel kararı görünür bir topluluğun içine yerleştirir.
Uzanmış el hareketi, ikonografik ve görsel bir eksen işlevi görür: çağrı yapan figürü çevresindeki erkeklere bağlayarak konuşmayı manevi sonuçlar doğurabilecek bir davete dönüştürür. Tunikler ve başlıklar grubun çeşitliliğini vurgularken sağdaki figürün taşıdığı kitap, sahneye okuma, meslek ya da bilgiyle ilgili bir anlam katar; ancak sahnenin önüne geçmez. Kemerli kapı ve sur, eşik olarak yorumlanabilir: karakterlerin arkasında kent kalırken önlerinde yeni bir yolculuğa çıkma olasılığı belirir. Yoğun renkli kumaşlar, merkezinde içsel bir kararın yer aldığı bu sahneye maddi bir zenginlik katar.
Dikey kompozisyon, karşıtlıklar aracılığıyla özenle düzenlenmiştir. Anıtsal sütun, sol tarafta mimari bir engel oluştururken aynı zamanda bakışı ana gruba yönlendirir. Surun ve çatıların yatay çizgileri, silueti sahnenin yukarı doğru hareketini sürdüren kulenin yüksekliğini dengeler. Figürler farklı düzlemlerde üst üste yer alır; birbirini kesen yüzler, kollar ve kumaşlarla derinlik yaratır. Aşı boyası tonları, kahverengiler, kırmızılar, pembeler ve grimsi mavilerden oluşan palet, kompozisyonu toprak tonlarında bir bütünlük içinde birleştirir; bu renklerin üzerinde, merkezdeki figürün kızıl tuniği renk odağı işlevi görür ve hareketin yönünü güçlendirir.
Eser, Vittore Carpaccio ile ilişkilendirilen Venedik Rönesansı’nın anlatı anlayışıyla uyumludur: mimariye gösterilen titiz dikkat, renk zenginliği, betimleyici ayrıntılar ve figürlerin kent manzaralarına teatral biçimde yerleştirilmesi. Böylece sahne, bir kişinin hayatını değiştirmeye çağrıldığı anın mahremiyetini yitirmeden, kamusal bir temsilin genişliğine kavuşur. Merkezdeki jestin grubun içinden nasıl geçtiğine ve kentin basit bir arka plan olmaktan çıkarak anlatının anlamını nasıl düzenlediğine dikkat etmek gerekir: sütunlar, surlar ve eşikler arasında Matta’nın çağrılışı görünür, kolektif ve unutulmaz bir eyleme dönüşür.
Yağlı boya tablo reprodüksiyonlarımızla ilgili sorularınız mı var? Sıkça sorulan sorular sayfamıza göz atın.