Keskin

Tablo Keskin adlı eser, merkezî alanı baştan başa geçen büyük, kavisli mavi bir formun çevresinde düzenlenmiş, dikey, yoğun ve asimetrik bir soyut kompozisyon sunuyor. Formun dış hattı sol üst tarafa doğru genişliyor ve sağ alt bölgede sivri bir uçla daralıyor; içindeki kırmızı ve yeşil şeritler de aynı güzergâhı izleyerek hareket hissini güçlendiriyor. Yoğun ve benekli arka planda bordo, koyu şarap rengi, koyu pembe ve siyah bir araya geliyor. Çevresine, bilinçli olarak oluşturulmuş bir görsel söz dağarcığının parçalarını andıran üçgenler, şeritler, dalgalı çizgiler, yamuklar ve bölümlere ayrılmış şekiller içeren sarı ve turuncu paneller yerleştirilmiş.

Soyut bir eser olarak, Keskin anlatısal bir sahne geliştirmez; tanınabilir karakterleri, nesneleri ya da belirli bir tarihî olayı betimlemez. İçeriği renk, yön, doku ve geometri arasındaki ilişkilerle şekillenir. Başlık, bakışı kompozisyonun keskinlik niteliği taşıyan özelliklerine yöneltir: köşeler, sivri uçlar ve ani yön değişiklikleri, akışkan eğriler de barındıran yüzeyde etkin bir varlık kazanır. Bu birleşim, tabloyu biçimlerin ifade gücündeki özerkliğe ve figürasyona başvurmadan renk yapısının gerilim, ritim ve hareket yaratma kapasitesine ilgi duyan modern bir geleneğe yerleştirir.

Yan paneller, ritim birimleri ve küçük soyut işaret alanları işlevi görür. Sol orta bölümdeki turuncumsu panelde büyük sarı bir üçgen, başka bir beyaz üçgen, dalgalı çizgiler ve kırmızı bir kare bir araya gelir; sağ kenardaki kıvrımlı çizgilerden, şeritlerden ve yamuk biçimlerden oluşan geometrik bir amblem daha düzenli bir ritim oluşturur. Sağ alttaki panelde yer alan parçalı figür, neredeyse amblem niteliğinde bir yoğunluk katarken sol üstteki oval motif daha organik bir düzenlemeyle karşılık verir. Bu öğeler anlatısal simgeleri tanımlamaktan çok akıcı ile köşeli olan, mavi eğrinin genişlemesi ile çevresindeki işaretlerin kesinliği arasında bir karşıtlık kurar.

Kompozisyon, dikkati çapraz bir doğrultuda yönlendirir. Büyük mavi eğri görsel bir eksen görevi görerek üst bölgeleri alt panellere bağlar; içindeki şeritler ise onu tekdüze bir yüzey olarak algılamayı engelleyen kromatik bir titreşim yaratır. Sarılar ve turuncular, koyu ve dokulu zemin üzerinde güçlü biçimde öne çıkar; kırmızılar gerilim noktalarını yoğunlaştırırken yeşil, merkezi akışa kontrast oluşturan bir ton katar. Derinlik, geleneksel perspektife değil, renk alanlarının üst üste binmesine, tonal karşıtlığa ve yoğun bölgelerle açık parçaların dönüşümlü kullanımına dayanır. Sol alt bölümdeki koyu dikdörtgen, parlak renklerin enerjisini dengeleyen görsel bir duraklama sağlar.

Bu bakımdan eser, geometrik ve organik biçimlerin etkileşimine ve figüratif bir sahneden bağımsız görsel ritimlerin oluşturulmasına dayanan, Wassily Kandinsky ile ilişkilendirilen soyut bir yaklaşımla uyumludur. Resim yüzeyi, her rengin komşu konturların yoğunluğunu değiştirdiği bir kuvvetler alanına dönüştürür. Merkezdeki eğrinin sivri ucunun panellerdeki üçgenlerde ve köşelerde nasıl yankı bulduğuna dikkat etmek gerekir: orada eserin anlamı Keskinbaşlığında yoğunlaşır; bu anlam, kelimesi kelimesine bir temsil olarak değil, tüm yapıya yayılan ve bakışı hareket hâlinde tutan bir nitelik olarak ortaya çıkar.

Yağlı boya tablo reprodüksiyonlarımızla ilgili sorularınız mı var? Sıkça sorulan sorular sayfamıza göz atın.