Köylüler

Tabloda, ön planda geniş bir tarım manzarasının önünde sırtları dönük duran iki köylü görülüyor. Figürleri kompozisyonun neredeyse tüm yüksekliğini kaplıyor ve merkezin iki yanında yer alarak bakışı araziye yönlendiren iki anıtsal varlık gibi duruyor. Soldaki figür geniş, sarı ve altın rengi bir giysi; sağdaki ise kırmızı ve turuncu tonlarında bir kıyafet giyiyor. Soluk renkli, oval ve yüz hatları görünmeyen başları anonimlik izlenimini güçlendiriyor. Arkalarında mavi gökyüzü alçak bir ufuk çizgisinin üzerine yayılırken arazi; yeşil, beyaz, sarı, turuncu, kırmızı, siyah ve mavi parseller ile şeritler hâlinde düzenleniyor.

Konu; kırsal yaşam, toprağı işleme ve insan figürüyle tarım manzarası arasındaki ilişkiyle bağlantılı bir sanat geleneğine dayanıyor. Ancak burada kır, natüralist bir betimleme ya da belirli bir olayın geçtiği bir sahne olarak sunulmuyor. Düzenli parseller, araziyi neredeyse mimari nitelikte, kendi başına bir görsel yapıya dönüştürüyor. Köylüler bu mekânın sakinleri ve aracısı olarak karşımıza çıkıyor: İzleyiciye sırtları dönük, araziye yönelmiş hâlde duruyorlar ve duruşları sahneyi işlenmiş dünya üzerine sessiz bir tefekküre dönüştürüyor. Böylece parsellerin düzeni hem tarımsal faaliyete hem de insan emeğinin manzarayı dönüştürürken bıraktığı ize gönderme yapıyor.

Bireysel özelliklerin yokluğu, karakterlerin portrelerden çok köylü dünyasının arketipsel figürleri olarak işlev görmesini sağlar. Anonimlikleri, dikkati kişisel kimlikten kolektif ve temel bir deneyime yöneltir: toprağın karşısında durmak, onu işlemek ya da seyretmek. Sarı ve kırmızı giysiler ile tarlanın çok renkli şeritleri arasındaki ilişki, kesintisiz bir renk diyaloğu kurar. Bedenler parsellerin düzenini sürdürüyormuş gibi görünürken başları ufuk çizgisini keser ve dikkati iki noktada toplar. Böylece manzara simgesel bir değer kazanır: yalnızca bir arka plan değil, kırsal yaşamın biçimlendirdiği toprağın özlü bir temsilidir.

Eser, biçimsel açıdan geniş düz renk alanları ve belirgin konturlarla oluşturulmuştur. Yatay kompozisyon denge sağlarken arazinin diyagonal ve dikdörtgen bölünmeleri, mutlak bir durağanlığı önleyen içsel bir ritim yaratır. Gökyüzünün tekdüze mavisi, tarlanın renk yoğunluğuna karşı açık bir denge unsuru oluşturur; ufka yakın açık renkli şerit ise bu iki alan arasında bir geçiş sağlar. Büyütülmüş ve ön plana yerleştirilmiş figürler sahnenin ölçeğine hâkimdir; buna rağmen manzara, görsel olarak onlarla yarışacak kadar güçlü bir varlığını korur. Bakış, insan siluetleri, ufuk ve art arda sıralanan parseller arasında gidip gelir; renklerden oluşan bir haritayı okurmuş gibi yüzeyi tarar.

Bu açıdan, Köylüler Kazimir Maleviç’in tanınan bir yönüyle tutarlıdır: figürün geometrik olarak sadeleştirilmesi, yüz hatlarına ilişkin ayrıntıların azaltılması, yoğun renk yüzeyleri ve mekânın düzenlenmiş düzlemler aracılığıyla kurulması. Köylü teması, kırsal alanın biçim ve karşıtlıklardan oluşan bir mimariye dönüşebildiği Rus avangardıyla ilişkilendirilen bir görsel mantıkla yan yana var olur. Anonim iki figürün topraklardan ayrılmadığını, aksine bedenleriyle onu taşıyıp çerçeveliyor gibi göründüğünü gözlemlemek gerekir. Eser, kırsal bir sahneyi anıtsal bir senteze dönüştürür: insan, parsellenmiş toprak ve renk, aynı tefekkür yapısında birleşir.

Yağlı boya tablo reprodüksiyonlarımızla ilgili sorularınız mı var? Sıkça sorulan sorular sayfamıza göz atın.