Opis
„Astronom” to obraz olejny namalowany przez holenderskiego artystę Johannesa Vermeera około 1668 roku. Przedstawia siedzącego mężczyznę z długimi włosami, który przygląda się stojącemu przed nim globusowi astronomicznemu. Obok globusa znajduje się astrolabium, przyrząd służący do pomiarów astronomicznych. Przed astronomem, na stole, leży otwarta książka o astronomii.
Niektórzy eksperci w dziedzinie sztuki sugerowali, że mężczyzną na obrazie może być Antonie van Leeuwenhoek, przyjaciel i współczesny Vermeera, a zarazem jeden z pierwszych mikroskopistów w historii nauki. Teoria ta opiera się na podobieństwie rysów twarzy mężczyzny na obrazie do rysów uczonego.
Co ciekawe, „Astronom” i inny obraz Vermeera, „Geograf”, przez wiele lat pozostawały zaginione. Odnaleziono je dopiero w 1881 roku w domu aukcyjnym w Paryżu. Uważa się, że oba dzieła zostały zamówione przez mecenasa Vermeera, Antoniego van Leeuwenhoeka, i przez kilka pokoleń należały do jego rodziny, zanim zostały sprzedane.
Inną ciekawostką dotyczącą „Astronoma” jest to, że niektóre szczegóły obrazu zdają się wskazywać, iż Vermeer mógł korzystać z soczewek i camera obscura, aby ułatwić sobie pracę nad dziełem. Na przykład perspektywa i oświetlenie są bardzo precyzyjne i realistyczne, a niektóre obiekty na obrazie są tak ostre i szczegółowe, że trudno byłoby osiągnąć taki efekt bez pomocy tych przyrządów.
Teoria, że Vermeer używał camera obscura i soczewek do tworzenia swoich obrazów, od dawna jest przedmiotem debat wśród ekspertów w dziedzinie sztuki, a niektórzy z nich podchodzą do niej sceptycznie. Inni jednak twierdzą, że technika ta mogła być dla Vermeera przydatnym narzędziem, ponieważ pozwalała mu osiągać wysoki poziom realizmu w jego dziełach oraz wierniej oddawać światło i kolory.
Obecnie „Astronom” jest jednym z najsłynniejszych i najbardziej cenionych dzieł Vermeera i znajduje się w Luwrze w Paryżu.
Astronom zajmuje 39. miejsce na liście słynnych obrazów