Opis
Arcydzieło wczesnego okresu nowoczesnego, „Pocałunek” Gustava Klimta to pozornie prosty portret pożądania i miłości. Jednak poza lśniącą złotą folią dzieło kryje wiele fascynujących faktów.
„Pocałunek”, najsłynniejszy obraz Klimta, powstał w latach 1907–1908, w szczytowym okresie jego złotej fazy, kiedy namalował kilka dzieł w podobnym, złocistym stylu.
Inspiracją dla jego złotej fazy była prawdopodobnie wizyta w Rawennie podczas podróży po Włoszech w 1903 roku, która wprowadziła go w świat bizantyjskich mozaik. Klimt uważał, że płaskość mozaik oraz brak perspektywy i głębi jedynie podkreślają ich złoty blask, i zaczął bezprecedensowo wykorzystywać w swoim własnym atelier płatki złota i srebra.
„Pocałunek” znajduje się w Galerii Austriackiej w Górnym Belwederze w Wiedniu.
Obraz przedstawia parę obejmującą się na ukwieconej łące. Mężczyzna pochyla się nad kobietą, a ona, mocno go obejmując, czeka na jego pocałunek. Jeśli chodzi o ornamentykę, postać mężczyzny wyróżniają kwadratowe i prostokątne kształty, natomiast w przypadku kobiety dominują łagodne linie i motywy kwiatowe.
Klimt ukazuje parę zamkniętą w intymnym uścisku, podczas gdy reszta obrazu rozpływa się w ekstrawaganckim, lśniącym, płaskim wzorze.
Wzór ten wyraźnie nawiązuje do secesji i organicznych form ruchu Arts and Crafts. Jednocześnie tło przywołuje konflikt między dwuwymiarowością a trójwymiarowością, który jest nieodłącznym elementem twórczości Degasa i innych modernistów.
Obrazy takie jak Pocałunek były wizualnym wyrazem ducha fin de siècle’u, ponieważ ukazują dekadencję za pomocą wystawnych i zmysłowych obrazów. Zastosowanie płatków złota przywodzi na myśl „złocone” średniowieczne obrazy i iluminowane rękopisy, a także wcześniejsze mozaiki, natomiast spiralne wzory na ubraniach przypominają sztukę epoki brązu oraz dekoracyjne wici, obecne w sztuce zachodniej jeszcze przed okresem klasycznym.
Podejmowano liczne próby ustalenia, kim była kobieta przedstawiona na obrazie Pocałunek. Wśród wymienianych osób znalazły się wieloletnia partnerka Klimta, Emilie Flöge, a także Adele Bloch-Bauer. Harmonijne rysy twarzy modelki wykazują podobieństwo do wielu kobiet portretowanych przez Klimta, jednak ostatecznie nie można ich jednoznacznie przypisać konkretnej osobie.
Pocałunek zajmuje 5. miejsce na liście słynnych obrazów